හාල් කිලෝව රුපියල් හැත්තෑපහට විකුණන්න පුළුවන්

සමස්ත ලංකා ගොවිජන සම්මේලනයේ ජාතික සංවිධායක

නාමල් කරුණාරත්න

දැන් වෙළඳපොළේ පවතින්නේ, මේ මිල සූත්‍ර දෙකෙන් එකක්වත් අනුව තීරණය වුණු මිලක් නොවෙයි. මහා පරිමාණ මෝල් හිමියෝ මේ වෙන කොට එළියට දාන්නේ දෙදහස්දහඅට මහ කන්නයේ වී සහ ඒ අවුරුද්දේ යල කන්නයේ වී. සාමාන්‍යයෙන් දැන් එළියට දාන්නේ රුපියල් හතළිස්දෙකට මිල කළ සම්බා වී. නාඩු වී කිලෝ එකක් සාමාන්‍යයෙන් අර ගත්තේ රුපියල් තිස්පහකට විතර. රුපියල් හතළිහේ පදනමින් ගත්තොත්, අලුත් මිල සූත්‍රයට අනුව හාල් කිලෝ එකක මිල රුපියල් අසූහතරයි ශත විස්සයි. පරණ මිල සූත්‍රයට අනුව රුපියල් හැත්තෑපහයි ශත විස්සයි. නමුත්, ආණ්ඩුව නියම කළ මිල අනුව පරණ පාලන මිල රතු නාඩු රුපියල් හැත්තෑහතරයි. සම්බා රුපියල් අසූපහයි. මේ මිල ගණන් තමයි, වර්තමාන ආණ්ඩුව රුපියල් අනූඅට දක්වා වැඩි කළේ.

■  මේ වෙන කොට අපේ රටේ ඉතිහාසයේ හාල්වලට වැඩිම මිල තීරණයවී තිබෙනවා. මේ තත්ත්වයට බලපෑ සාධාරණ හේතුවක් තිබෙනවාද?

නෑ. කිසිම සාධාරණ හේතුවක් නෑ. මෙතැන තියෙන්නේ, තනිකරම දේශපාලන මැදිහත් වීමෙන්, අනුග්‍රහයෙන් කරගෙන යන සහල් මාෆියාවක්.

■  ඔබ එහෙම කියන්නේ ඇයි ?

අපේ රටේ වාර්ෂික සහල් අවශ්‍යතාව වෙනුවෙන් වී නිෂ්පාදනය අවශ්‍ය වන්නේ මෙටි්‍රක් ටොන් ලක්‍ෂ තිස්හයක් විතරයි. නමුත්, යල කන්නයේ දී සාමාන්‍යයෙන් මෙටි්‍රක් ටොන් ලක්ෂ පහළොවක් විතරත්, මාස් කන්නයේ දී මෙටි්‍රක් ටොන් ලක්ෂ තිහත්, තිස්පහත් අතර ප්‍රමාණයකුත් නිෂ්පාදනය කෙරෙනවා. එහෙම ගත්තාම අපේ නිෂ්පාදනයේ අතිරික්තයක් තියෙන්නේ. මේ වෙන කොට දළ වශයෙන් වී මෙටි්‍රක් ටොන් ලක්ෂ පහළොවක විතර ප්‍රමාණයක් ගබඩාවල තියෙනවා. එයින් වී මෙටි්‍රක් ටොන් ලක්ෂ දොළහක් විතර තියෙන්නේ, මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් අත. වර්තමානයේ ඇති වී තිබෙන සහල් මිල ඉහළම මට්ටම ඔවුන් හිතුමතයේ නිර්මාණය කරපු එකක්. ඒ තත්ත්වයට ඉඩහැරලා, පවතින ආණ්ඩුව බලාගෙන සිටීමෙන් දේශපාලන අනුග්‍රහය ලැබෙනවා. ඒක නිසයි මම කියන්නේ, සහල් මාෆියාව පිටුපස දේශපාලන බලය ක්‍රියාත්මක වන බව.

■  මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් මේ වෙනුවෙන් බලපෑම් කරන්නේ කොහොමද?

පැති කීපයකින් මේ බලපෑම කරනවා. ඔවුන් දෙතුන් දෙනෙක් අතර සමස්ත සහල් ඒකාධිකාරය පවත්වාගෙන යාම එක ආකාරයක්. වීවලට සහතික මිලක් හඳුන්වා දී තිබුණත්, අස්වැන්න නෙළන කාලයට ඔවුන් වී මිල දී ගන්නේ ඒ කිසිදු නීතියක් පිළිපදිමින් නොවෙයි. ගොවියා ළඟ වී ඉවර වෙන කොට මේ ගොල්ලෝ වී මිල ඉහළ දානවා. ඊට පස්සේ සහල් මිල ගණන් හදන්නේ, අර ඉහළ වී මිලට සමානුපාතිකවයි.

නමුත්, ඇත්තට ම ඒ ගොල්ලෝ ඒ වී මිල දී අරගෙන තියෙන්නේ, තුට්ටු දෙකට. මෝල් හිමියන් පාරිභෝගිකයන්ව ගසා කන මාෆියාව තේරුම් ගන්න හොඳ ම ක්‍රමය තමයි, ‘සුපිරි’ කියලා නම් කිරීම. ‘සුපිරි නාඩු’, ‘සුපිරි කීරි සම්බා’, ‘සුපිරි සම්බා’ කියලා නම් කරනවා. එහෙම සුපිරි වෙන්න නම්, සුපිරි කියලා වී ජාතියකුත් තියෙන්න ඕනෑ. නමුත්, එහෙ ම එකක් නැහැ. සුපිරි කියලා වී ජාතියක්වත්, හාල් ජාතියක්වත් නැහැ. තියෙන්නේ, රතු නාඩු, සුදු නාඩු, කීරි සම්බා, සම්බා කියලා හඳුන්වන වී වර්ග විතරයි. වී හාල් බවට පත් වෙන්නේ, පොත්ත ගැලවීමෙනුයි. පොඩි මෝලෙන් කළත්, මහා පරිමාණ මෝලෙන් කළත්, අපේ අම්මලා ගෙදර වංගෙඩියේ දාලා කෙටුවත් සිද්ධ වෙන්නේ මේ දේ මයි. එතකොට සුපිරි කියන දේ ඔවුන් යොදා ගන්නේ වෙළෙඳ මාෆියාවක් විදියට.

■  මිල සූත්‍රයක් හඳුන්වාදී තියෙන්නේ, මේ මාෆියාවට වැට බඳින්න නේද?

මිල සූත්‍රය විතරක් නොවෙයි, සහතික මිල හඳුන්වා දී තියෙන්නෙත් ඔය කියන අරමුණෙන්ම තමයි. නමුත්, ඒ කිසි දෙයක් ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ නැහැ. විශේෂයෙන් ම මිල සූත්‍රය පැරණි සහ අලුත් කියලා දෙකක් තියෙනවා. එකක් තමයි, වී කිලෝ එකක මිල එකයි දශම හයයි දෙකකින් වැඩි කර ඒ එන ඉලක්කමට රුපියල් අටක මිලක් එකතු කිරීම. එතකොට එන්නේ හාල් වෙළඳපොළේ තොග මිල. ඒ තොග මිලට රුපියල් දෙකක් විතර එකතු කරලා සිල්ලර මිල තීරණය වෙනවා.

අනෙක් ක්‍රමය තමයි, වී කිලෝ එකක මිල දෙකයි දශම දෙකෙන් වැඩි කරන එක. එතකොට ඒ එන මිල සිල්ලර මිල විදියටයි සලකන්නේ. ඇත්තට ම මේ ක්‍රමය පහුගිය ආණ්ඩුව හඳුන්වලා දුන්නේ, ව්‍යාපාරිකයන්ගේ පැත්තෙන් කියලා විවේචනයක් තියෙනවා. ඒ විවේචනයේ සාධාරණ පසුබිමක් තියෙනවා. නමුත්, දැන් වෙළඳපොළේ පවතින්නේ, මේ මිල සූත්‍ර දෙකෙන් එකක්වත් අනුව තීරණය වුණු මිලක් නොවෙයි. මහා පරිමාණ මෝල් හිමියෝ මේ වෙන කොට එළියට දාන්නේ දෙදහස්දහඅට මහ කන්නයේ වී සහ ඒ අවුරුද්දේ යල කන්නයේ වී. සාමාන්‍යයෙන් දැන් එළියට දාන්නේ රුපියල් හතළිස්දෙකට මිල කළ සම්බා වී. නාඩු වී කිලෝ එකක් සාමාන්‍යයෙන් අර ගත්තේ රුපියල් තිස්පහකට විතර. රුපියල් හතළිහේ පදනමින් ගත්තොත්, අලුත් මිල සූත්‍රයට අනුව හාල් කිලෝ එකක මිල රුපියල් අසූහතරයි ශත විස්සයි. පරණ මිල සූත්‍රයට අනුව රුපියල් හැත්තෑපහයි ශත විස්සයි. නමුත්, ආණ්ඩුව නියම කළ මිල අනුව පරණ පාලන මිල රතු නාඩු රුපියල් හැත්තෑහතරයි. සම්බා රුපියල් අසූපහයි. මේ මිල ගණන් තමයි, වර්තමාන ආණ්ඩුව රුපියල් අනූඅට දක්වා වැඩි කළේ.

■  ඔබ කියන ආකාරයට සහල් ඒකාධිකාරය රකින්න ආණ්ඩුව මැදිහත්වී සිටිනවා. වෙන විකල්පයක් තිබුණේ නැද්ද?

ඒක තමයි, මෙතැන තියෙන වැදගත්ම දේ. කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ මෝල් හිමියෝ ඒකරාශී වෙලා ‘ශක්ති සහල්’ නමින් පැවැති පාලන මිලට හාල් සැපයුවා. ඒ ගොල්ලෝ දැනුත් හාල් නිකුත් කරන්නේ, ඒ පාලන මිලට. දැනටත් ඒ ගොල්ලෝ දෙන්නේ, රුපියල් අසූපහට. නමුත්, පවතින ඒකාධිකාරය එක්ක ඒ අයට තරග කරන්න අමාරුයි. විශේෂම දේ රුපියල් අනූඅටට හාල් මිල තීරණය කරන්නේ ඡන්දයෙන් පස්සේ. එහෙම නම්, ඒ වෙනස් වෙන්න හේතුව මොකක් ද? මාධ්‍යවලින් මතු නොකර ඉන්නේ, මෙන්න මේ තත්ත්වයයි.

‘ශ්‍රී ලංකා සහල් නිෂ්පාදකයන්ගේ සංගමය’ කියලා කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ මෝල් හිමියන්ගේ සංවිධානයක් තියෙනවා. මේ සංවිධානය ගොඩනඟන්න අපිත් මැදිහත් වුණා. මේ සංගමයෙන් නිකුත් කරන හාල් සතොස වෙළෙඳ සල් ජාලය හරහා බෙදාහරින්න රාජ්‍ය මැදිහත් වීමක් ලබා දුන්නා. ඒ නිසා පාලන මිලට සිල්ලර පාරිභෝගිකයාට හාල් ගන්න හැකියාව ලැබුණා. මෙතැන තව වැදගත් දෙයක් කියන්න ඕනෑ. මේ සංවිධානය හා සමානවම ‘වී තොග කළමනාකරණය කිරීමේ කමිටුව’ කියලා කමිටුවකුත් තිබුණා. ආහාර කොමසාරිස් දෙපාර්තමේන්තුව, හෙක්ටර් කොබ්බෑකඩුව ගොවි පර්යේෂණ ආයතනය, සමුපකාර කොමසාරිස් දෙපාර්තමේන්තුව, පාරිභෝගික සේවා අධිකාරිය, වී අලෙවි මණ්ඩලය, ශ්‍රී ලංකා සහල් නිෂ්පාදකයන්ගේ සංගමය කියන සංවිධාන සහ රජයේ ආයතන සතිපතා රැස් වෙලා, වී මිල සහ සහල් මිල නියාමනය කළා. ඒ නිසා තමයි, අර කියූ පාලන මිලට සහල් නිෂ්පාදකයන්ගේ සංගමයෙන් තොග ලබා දුන්නේ. සහල් නිෂ්පාදකයන්ගේ සංගමය ගොවියාගෙන් වී මිලට ගත්තේ, අදාළ සහතික මිල ගණන් යටතේ බවත් කියන්න ඕනෑ. මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් වගේ තුට්ටු දෙකට නොවෙයි. මේ සංගමය නිසා ගොවියාගෙන් සාධාරණ මිලකට වී ටික අරගෙන පාරිභෝගිකයාට සාධාරණ මිලකට සහල් ලබා දුන්නා.

■  ඉතින්, ඔය තත්ත්වය බිඳවැටුණේ කොහොමද?

මේ ආණ්ඩුව බලයට පත් වීිමෙන් පස්සේ සතොස කෝප් සිටිවලට මේ සංගමයෙන් හාල් දාන එක නිල නොවන ආකාරයට බ්ලොක් කළා. ඒ නිසා අර මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන්ගේ මිල වැඩි කිරීම්වලට අදාළ වෙළඳපොළ අවස්ථාව ඉබේම හිමි වුණා. ඔය තත්ත්වය යටතේ තමයි, හාල් මිල ඉහළ ගියේ. වී තොග කළමනාකරණය කිරීමේ කමිටුව ඡන්ද කාලය තුළ රැස් කළෙත් නැහැ. දැන් රැස් කරන්නෙත් නැතිව සම්පූර්ණයෙන්ම අකර්මණ්‍ය කරලා ඉවරයි. ඒ නිසා මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන්ට ඡන්දයෙන් දවස් දෙකකට පස්සේ කිසි ම හේතුවක් නැතිව රුපියල් පහකින් පළමුවැනි වටයේ දී හාල් මිල වැඩි කළා. ඊට පස්සේ වී මිල දැන් වෙන කොට රුපියල් පනස්නවය දක්වා ඉහළ දාලා, හාල් මිල තවත් වටයකින් වැඩි කළා. ඔන්න ඕක තමයි, මේක ඇතුළේ සිද්ධ වෙන ඇත්ත තත්ත්වය. රුපියල් පනස්නවයේ මිලට විකුණන්න ගොවියා ළඟ වී නෑ. හැබැයි, ඉහළ මිලකට පාරිභෝගිකයාට හාල් ගන්න සිදු වෙලා තියෙනවා. මේ ඉහළ මිලට විකුණන්නේ පහුගිය කන්නයේ දී තුට්ටු දෙකට ගත් වී බව මතක් කරන්න ඕනෑ.

■  ඔබ සඳහන් කරන ආකාරයට මේ තරම් අතිවිශාල ලාභයක් කිහිප දෙනකු අතරේ එක්රැස්වීමට ඉඩදීමට විරුද්ධව ජනතාව දැනුවත් නොකරන්නේ ඇයි ?

සමස්ත ලංකා ගොවිජන සම්මේලනය හැටියට අපි ඒ දේ අඛණ්ඩව කරගෙන යනවා. මේ වෙන කොට අවම වශයෙන් මහා පරිමාණ මෝල් හිමියෝ හාල් කිලෝ එකකින් රුපියල් විසිපහක ලාභයක් ගන්නවා. අපි ඒ ගැන කරුණු හෙළි කළා. ඒ විතරක් නොවෙයි, මහා පරිමාණයෙන් වී ගබඩා කර තියෙන තැන් පවා හෙළි කළා. අපි හෙළිදරව් කළ තැන්වලට විදුර වික්‍රමනායක ඇමතිවරයා ගිහින් බලලා, ඇත්ත තත්ත්වය දැකගත්තා. පන්නෙගමුවේ ගබඩාවල හාල් හොයා ගත්තා. මේ හාල්වලට වියදම් වශයෙන් රජයට ගිහින් තියෙන්නේ රුපියල් හැත්තෑවයි. හැත්තෑවක් වැය වූ මේ හාල් කිලෝ එක සතොසෙන් රුපියල් අසූහතරට විකුණන්න පටන් ගත්තා. සමුපකාරවලින් අසූඅටටත් විකුණනවා. මේ හාල් ම තොග වෙළෙන්දෝ අරගෙන රුපියල් අනූඅටට විකුණන්න පටන් ගත්තා.

අපි ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයාට කියන්නේ, රුපියල් හැත්තෑවට තොග මිලට ගත්තු හාල් කිලෝ එක උපරිම වශයෙන් රුපියල් හැත්තෑපහකට පාරිභෝගිකයාට දෙන්න පුළුවන්. මෙන්න මේ තත්ත්වය ඇති කරන්න ජනාධිපතිවරයා වහාම මැදිහත් වෙන්න ඕනෑ. ඒ මැදිහත් වීම නොකර කඩවල් ගාණේ ගිහිල්ලා, හාල් මිල ගණන් පරීක්ෂා කළා කියලා කිසිම වැඩක් වෙන්නේ නැහැ. දැනටමත් වෙලා තියෙන එක ම දේ රුපියල් හැත්තෑපහට විකුණන්න පුළුවන් හාල් කිලෝ එක ආණ්ඩුව මැදිහත් වී රුපියල් අනූඅට දක්වා වැඩි කරපු එක විතරයි. පවතින මේ ඇත්ත තත්ත්වය ගැන සලකා බලා ඉක්මන් විසඳුමක් ජනතාවට ලබා දෙන්න කියලා අපි ආණ්ඩුවට බල කරනවා.

■ සංවාද සටහන :

  ප්‍රියදර්ශන දයාරත්න

Leave A Reply

Your email address will not be published.

20 − 8 =