අල්තීනායි ගයන මේ දුයිෂෙන්ගේ ජීවන ගීතය – එය සිද්ධ වුණේ 1924 අවුරුද්දේදී..

චිංගිස් අයිත්මාතව්…..එය සිද්ධ වුණේ 1924 අවුරුද්දේදී….
සරත් සමයේදී තරමක් පොහොසත් ගොවීහු ශීත කාලය සඳහා කඳුකරයට ගියහ. ඉන් අනතුරුව සොල්දාදුවෙකුගේ කබායක් හැඳගත් නාදුණන ගැටවරයෙක් අපේ අයිලයට ආවේය. මට ඔහුගේ කබාය හොඳහැටි මතක තබා ගත හැකි වූයේ එය කළු පැහැති ලොම් රෙද්දකින් මසා තිබුණු නිසා විය යුතුය. මහ පාරවලින් ඈත්ව කොන්වී තිබූ කඳු වලින් වැසීගත් අපේ අයිලයට රජයේ කබායක් හැඳ ගත් මේ ගැටවරයාගේ පැමිණීම විශේෂ සිද්ධියක් විය…… ඔහු දුයිෂේන්…

මගේ හදවත කාරුණික සිනාවකින් උණුසුම් කළ ඒ මිනිසාට, මා කෙරෙහි විශ්වාසය තබා කරුණාවත් ලෙස කතා කළ ඒ මිනිසාට, මගේ කෘතඥතාවය පලකළ යුතුයැයි මට හැඟිණි. මගේ මුළු ජීවිතයත් ඉරණමත් දුකත් සැපත් යන මේ හැම දෙයක්ම පටන් ගත්තේ වියලි ගොම පිරි මල්ල නිසා බව මම හොඳ හැටි සහ ස්ථිර ලෙස දණිමි. මා එසේ කියන්නේ මගේ ජීවිතයේ පළමුවෙනි වරට, කල්පනා නොකර අවශ්‍ය යැයි සිතූ දෙයක් හිතට එකඟව කළ බැවිණි. යෙහෙලියන් මා තනි කර දමා ගිය විගස දුයිෂෙන්ගේ පාසලට දුව ගොස් වියලි ගොම සහිත මල්ල සිස් කලෙමි…….. ඇය අල්තීනායි…..

සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවේ සමාජවාදී ආකල්ප පෙරදැරිකර ගත් තරුණ කොමියුනිස්ට්වාදියකු වටා ගෙතෙමින් දිගහැරෙන කතාන්දරය ගුරු ගීතය….. අල්තීනායි ගයන මේ දුයිෂෙන්ගේ ජීවන ගීතය, ගුරු ගීතය, මගේ ජීවිත කාලය තුල වැඩිම වාර ගණනක් කියවපු පොත. හෙට ආයෙමත් කියවයි කියල හිතෙන පොත…මේ පොත කියවපු හැමවෙලේම මං පොත කාට හරි කියවන්න දෙනව. ඒත් කවුරුවත් ගුරු ගීතය ආපහු ගෙනත් දුන්නෙ නෑ. පරමාදර්ශී ගුරුවරයෙක් වුණු දුයිෂේන්ටයි, අල්තීනායිටයි අර කඳු මුදුණෙ තියෙන පොප්ලර් ගස් දෙකටයි ඔවුණුත් ආදරය කරන්න පටන් ගන්න ඇති…..

චිංගිස් අයිත්මාතව් ඉපදෙන්නෙ 1928 දෙසැම්බර් 12 කිර්ගිස්තානයේ ශේකර් ගම්මානයේදී. කිර්ගිස්තානය කියන්නෙ සේද මාවතේ පිහිටි කඳුකර භූමියෙන් අලංකාර වූ රාජ්‍යක්. 1936 දී සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජයේ ජනරජයක් බවට පත්වෙනව. ඒ වගේම 1991 අගෝස්තුවේ දී සොවියට් සංගමයෙන් නිදහස් වෙනව. අද වන විට නිදහස් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යක්. රත්‍රං, යුරේනියම්, හා ස්වාභාවික ගෑස් නිධි පිහිටි රාජ්‍යක් වුණත් වර්තමානය වන විට මධ්‍යම ආසියාවේ දුප්පත්ම රාජ්‍ය. අගනුවර
බිෂ්ශේක් (Bishkek ). ප්‍රධාන භාෂා කිර්ගීස් හා රුසියානු. බහුතරය අදහන්නෙ මුස්ලිම් ආගම.

චිංගිස් අයිත්මාතව්ගෙ පුංචි කාලය ගෙවෙන්නෙ කිරිගිස්තානයේ ශේකර ප්‍රදේශයේ. සෝවියට් පාසලකින් මූලික අධ්‍යාපණය ලබා ගන්නා ඔහු මොස්කව්හි මැක්සිම් ගෝර්කි අධ්‍යණ ආයතනයෙන් වැඩිදුර අධ්‍යාපණය ලබා ගන්නව. මුල් කාලයේදී ඔහු කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ නිල පුවත් පත වුණු ප්‍රවුදා (Pravda) පුවත් පතේ වැඩ කරනව.

ශ්‍රේෂ්ඨ ඔක්තොම්බර් විප්ලවයෙන් පසුව සෝවියට් පාලනයේ වූ සුවිශේෂ සිදුවීමක් වුණේ සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍‍යේ සිදුවූ දැවැන්ත ප්‍රගමණය. චිංගිස් අයිත්මාතව් සොවියට් දේශය තුල බිහිවූ විශිෂ්ඨ ලේඛකයන් අතර නිතර කතාබහට ලක් වූ ලේඛකයෙක්. පශ්චාත් යුධ සමයේ රචකයෙකු හැටියට සැලකුණු ඔහුගේ කෘති බොහොමයක් ලියවෙන්නෙ නිදහස් කිර්ගිස්තානය තුලදී නෙමෙයි. සෝවියට් ජනරජයක්ව පැවති කිර්ගිස්තානයේදී. කිර්ගීසියානු හා රුසියානු භාෂා දෙකෙන්ම ඔහු කෘති ලියා පලකරනව. චිංගිස් අයිත්මාතව්ගෙ පලමු කෘතිය හැටියට සැලකෙන්නෙ Rain (වැස්ස). 1962 දී කිර්ගීසියානු භාෂාවෙන් ලියවුණු The First Teacher දැදිගම වී රොද්‍රිගු ගුරු ගීතය නමින් සිංහලට පරිවර්තනය කරනව. Jamila (ජමිලා ) Farewell Gulsary (ගුල්සාරිගේ සමුගැනීම), piebald Dog Running Alone The Shore (ධීවර ගීතය ) ඔහු ප්‍රතිභාසම්පන්න නිර්මාණකරුවකු බවට පත් කරනව.

The First Teacher ලෝකය පුරා භාෂා බොහෝ ගණනකට පරිවර්තනය වෙනව. ඒ ඇසුරින් ලෝකය පුරා බොහෝ නිර්මාන බිහි වෙනව. 1965 දී The First Teacher නව කතාවෙන් එනමින්ම වෘන්තාන්ත චිත්‍රපටයක් නිර්මාණය වෙනව. රුසියානු සිනමා අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් වූ Andrei Konchalovsky එය අධ්‍යක්ෂණය කරනව.
ප්‍රසිද්ධ සෝවියට් ලේඛකයකු හැටියට ලෙනින් ත්‍යාගය හා රාජ්‍ය ත්‍යාගය දිනාගත් චිංගිස් අයිත්මාතව් 2008 ජුනි 10 ජර්මනියේදී අවසන් ගමන් යනව.

ශීත කාලය පැමිණේවි
තද සීත කුණාටු හමාවි
හිම කැට සහිත මහ නපුරු සුළං හමාවි
එහෙත්
වසන්තය එනව සත්තයි……

– චන්ද්‍ර ජයසිංහ (fb) (චන්ද්‍ර මඩල….. 24)
SLRC
(තොරතුරු අන්තර්ජාලයෙන්)

Leave A Reply

Your email address will not be published.

five + eight =