ඇල්බට් ඇනටොලෙයෙවිච් ලිහනෝව් නම් විශිෂ්ට ලේඛකයා ඊයේ (25) මියගියේය

ඇල්බට් ඇනටොලෙයෙවිච් ලිහනෝව් නම් විශිෂ්ට, දයාර්ද්‍ර ලේඛකයා අවුරුදු 87ක් ආයු වළඳා ඊයේ දින (දෙසැම්බර් 25) අභාවයට පත් වූ ශෝකජනක පුවත දැනගන්නට ලැබිණි.

‘වංකගිරිය’ කෘතියේ සිංහල පරිවර්තනය ඔහු වෙත අගෝස්තුවේදී යවන්නට හැකි වූ අතර ඔහු එයින් මහත් සතුටට පත්විය. නමුත් ‘සංගීත පාඩම’ පොත මුද්‍රණය කරන්නට හැකි වූයේ මීට දෙසතියකට කලිනි. ඔහු විස්මය පත් කිරීමේ අදහසින් මම පණිවුඩයක් නොතබා ම පොත තැපැල් කළෙමි. එම පරිවර්තනය පිළිගැන්වූයේ ද ඔහු නමට ම ය. ඒ මෙලෙසිනි.
‘මනුෂ්‍ය දයාව සපිරුණු අනාගතයක සුබවාදී බලාපොරොත්තුව සාහිත්‍යය ලෙසින් අප වෙත ගෙන ආ ඇල්බට් ඇනටොලෙයෙවිච් ලිහනෝව් ලේඛකයාණන්ට, ඔහුගේ Музыки (Music Lessons) කෘතිය අනුව සිංහල බසින් කළ මේ ප්‍රති-රචනය හද පිරි ආදරයෙන් පිළිගන්වමි.

Художественный перевод ×Музыки» на сингальский язык :Шри Ланка* посвящается автору этого произведения Альберту Анатольевичу Лихановуල принесший нам в строчках своих произведений добрую надежду на будущееල полное человеческого добродушияග

එහෙත් ‘සංගීත පාඩම’ සිංහලෙන් පළ වූ බව නොදැන ම ඔහු යන්නට ගොස් ය. මට දයාර්ද්‍ර පියෙකු අහිමි විය.
ඔහු ගැන මාස කීපයකට කලිං මා තැබූ සටහනක් නැවත බෙදාහදා ගමි.
ඇල්බට් ඇනටොලෙයෙවිච් ලිහනෝව් ගැන මා මුලින් ම දැන ගත්තේ My General පොතෙනි. බදුල්ලේ ‘යූ සර්කල්’ හි කිත්සිරි වික්‍රමාරච්චි සොයුරා එම පොත මා වෙත එවමින් එය පරිවර්තනය කළ යුතු ම එකක් බව මට කීවේ ය. මාස තුනක පමණ කාලයක් වෙහෙසී කළ පරිවර්තනය ‘මගේ ජනරාල්’ නමින් එළිදක්වන්නට හැකි විය. ඕස්ට්‍රේලියාවේ පදිංචි අනුර පෙරේරා සහෝදරයා මට ඔහුගේ, ඉංග්‍රීසියට පෙරැළුණු තවත් කෘතියක් (Shadows across the sun) මට එවුවේ ය. එය ‘හිරු මුවා කරන සෙවනැලි’ නමින් පරිවර්තනය කළෙමි. ලේඛකයා ගැන වැඩිදුර සොයමින් සිටියදී ඔහු තවමත් ජීවතුන් අතර සිටින බව දැන ගතිමි. ඔහුගේ මුහුණු පොත් ගිණුම හරහා මම පණිවුඩයක් තබා පොත පරිවර්තනයට ඔහුගෙන් අවසර ඉල්ලුවෙමි. වහා ම මා අමතමින් ලියූ ඔහු ඒ ගැන ඔහුගේ සාතිශය සොම්නස පළ කරමින්, The Maze පොතේ සහ Music Lessons’ පොතේ ඉංග්රීසි පිටපත් ද මට එවුවේ ය. එපමණක් නොව මෙම කෘති පළ කිරීම සඳහා අනුග්රහයක් දැක්වීමට පවා ඔහු කාරුණිකව කැමැත්ත පළ කළේ ය. මෙතෙක් ඔහු හා කෙරුණු සෑම ලිපි හුවමාරුවකින් ම මට හැඟෙන්නේ ඔහු ‘මගේ ජනරාල්’ කෘතියේ ‘සීයා’ ම බවකි. ආදරය සහ දයාව බෙදමින්, අවසානය දක්වා ම සටන් වදින්නෙකි ඔහු.

පසුගිය මාස තුනක පමණ කාලය ඉහත කෘති දෙක ‘වංගගිරිය’ සහ ‘සංගීත පාඩම්’ (මෙය ඉතා කුඩා, නමුදු ප්රබල කතාවකි) නමින්ප රිවර්තනයට කැප කළෙමි. මේ පොත් දෙකත් ‘හිරු මුවා කරන සෙවනැලි’ කෘතියක් ළඟදී ම ඔබට අත පත්වෙනු ඇත. ඒ ගැන වැඩි දුර විස්තර මේ පසුව දැනුම් දෙන්නට අදහස් කරමි. ඊට පෙර, ලිහනෝව් නම් ඒ ආදරණීය මිනිසා ගැන වැඩිදුර විස්තරයක් ඉදිරිපත් කිරීම උචිත යැයි හැඟුණු නිසා, ‘වංගගිරිය’ පොතට ඔහු ගැන එක් කළ විස්තරය මෙහි බහාලමි.

ඇල්බට් ලිහනෝව් නම් ඔහු…

1935 සැප්තැම්බර් 13වැනිදා රුසියාවේ කිරෝව් නුවර උපන් ඇල්බට් ඇනටොලෙයෙවිච් ලිහනෝව්‍ යුද්ධයේ පීඩා සියල්ලට හුරුපුරුදු වූවෙකි. යුද්ධයේ සෙවනැල්ල කුඩා ඇල්බට්ගේ මුල් ළමා විය මත ඇද වැටුණේ ය. යුද්ධයේ අවුරුදු හතර ඔහුගේ සාහිත්යයික අරටුව බවට පත් විය.

බාල පරම්පරාවේ ජීවිත මත තිරශ්චීන ලෙස ඇද වැටුණු යුද්දය ළමුනට ඉක්මනින් වැඩිවියට පත්වෙන්නට බල කළේ ය. අවමඟුල්, ඉවත් කිරීම්, තුවාලකරුවෝ, රෝහල්, පසුමුණ, සීතල යුද සිසිරයන්, කුසගිනි අවුරුදු, අනාථයන්ගේ ශෝක වේදනාවන්, සැබෑ ළමා මිතුරුදම්, විජයග්රහණයේ අපේක්ෂාව… මේවා ඒ ළමා මනසට කඩා වැදුණේ ය. ඒ සියල්ල මේ වැඩිහිටියාගේ මතකයේ සදහට ම රැඳී තිබේ. ඒවා ඔහුගේ කෘතිවල පරාවර්තනය වේ.

එය දුෂ්ඨ කාලයකි. නමුත් එක් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ඔහු මෙසේ සඳහන් කළේ ය: “එය අසිරිමත් ළමා වියකි. එහෙත් අසිරිමත් යන්නෙන් ‘ප්‍රමෝදවත්’ යන්න අදහස් නොවේ. දුෂ්කරතා, කඳුළු. පියවරුන් අහිමිවීම්, බඩගින්න… කිසිවෙකුට එවන් දෑ හොඳ යැයි කියන්නට බැරි ය. එහෙත් මේ සියලු ව්‍යසන අපට, හෘදය සාක්ෂියක් ඇති බව, ලැජ්ජාව ඇති බව, කෘතවේදී හැඟීමක් ඇති බව තේරුම් ගන්නට ඉගැන්වීය. කාරුණික මිනිසෙකු නැත්නම් කරුණාවන්ත දෙයක් අමතක කරන්නේ කොහොම ද? ගුරුවරයෙකු අමතක කරන්නේ කොහොම ද? මගේ අදහස නම් ජීවිතය, අප හදා වඩා ගත්තේ සුවිශේෂී ගුණාංගයන්ගෙන් යුතුව කියා ය: විශ්වසනීයත්වය, සහෝදරත්වය,මිත්‍රත්වය, සාමූහිකත්වය… පාන් කැබැල්ලක් ලැබුණු විට, දෙපස බඩගින්නේ සිටින සගයින් දෙදෙනෙකු සිටින විට, එය ඔවුන් හා බෙදා ගැනීම තේරුම් ගත හැකි දෙයකි.”
මේ සහනුකම්පික ලක්ෂණය ඔහුගේ සෑම කෘතියක් පුරා මෙන් ම අද දක්වා ඔහුගේ මුළු මහත් පෞද්ගලික ජීවිතය පුරා විද්යාමාන වේ. “යහපත් කටයුත්තකින් තොරව, කිසිවෙකුට පලක් නැතිව එක් දිනක් හෝ නොගෙවමි.” ඒ ඔහුගේ ආදර්ශ පාඨය යි.

ලේඛකයෙකු ලෙස ලිහනෝව්ගේ වර්ධනයට, පාසල වැදගත් භුමිකාවක් රඟපෑවේ ය. නමුත් ඔහුගේ ආත්තම්මා ඊටත් පෙර සිට පවා ඔහුට සැබෑ මිතුරියක සහ ගුරුවරියක වෙමින් පොත් ලෝකය ඔහු ඉදිරිපිට විවර කළා ය. ඔහු ඇය ගැන මෙසේ කියයි: “ඔව් පොත්වලට මට මඟ පෙන්වූයේ මගේ ආත්තම්මා. ඇයට තිබුණේ විශාල මතකයක්. මට පෙනුණේ ඇයට රසවත්, ලස්සන, සිත් අලවන කතා නිමක් නැතිව කිව හැකි බවයි. මේ කතා කියවන විට, මා තුළ වයලීනයක තත් ඇදෙනවා වාගේ යමක් මා තුළ ඇදී තද වුණි. සාහිත්යය මගේ පොරොන්දු දේශය බවට පත්ව රැඳී තිබෙයි…”
කුඩා ඇල්බට් මුලින් ම පුස්තකාලයකට රැගෙන යන ලද්දේ මේ අත්තම්මා විසිනි. නිතර ප්රශ්න අසන සහ සාවධානිත මේ මුණුපුරා තුළ ප්‍රතිභාසම්පන්න කතාකරුවෙකු සංරක්ෂණය කරන්නට තම චිත්තවේගික රැකවරණය සහ කාරුණික හදවත උදව් දෙනු ඇතැයි මේ ආදරණීය අත්තම්මාට පවා සිතාගත නොහැකි විය.

අවදානමට පත්, අනාථාගාරවල හුදෙකලාවේ සිටින, ආදරණීයයන්ගේ සහ අනෙකුන්ගේ අවධානයෙන් ගිලිහුණු දරුවන්ගේ ගැටලු ගැන කතා කරන ඔහුගේ කෘතිවල වැඩිහිටියන් සහ දරුවන් අතර සබඳතාවේ සංකීර්ණත්වය සහ තම අසාර්ථක ඉරණමත්, තම චරිතවල ඇති නොගැළපීමත් නිසා ළමුන් තුළ මුළු මහත් ලෝකය ම ගැන ඇතිවන කෝපය නිරූපිත ය.
ලිහනෝව්ගේ ගද්ය සජීවී ය, සංකීර්ණ ය, තියුණු ය. එහෙත් විස්මයජනක ලෙස දිරිමත් කරනසුලු ය, සුපිරිසිදු ය, නිර්ව්යාජ ය. ඔහු ද තම වීරයන් සමඟ එක්ව විඳවයි, ශෝකවෙයි. ඔහුගේ කතා පාඨකයන් විසින් පිළිගනු ලබන්නේ අවංක සහ සෘජු ඒවා ලෙසිනි.

සෝවියට් යුගය හා වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී ඇති මේ ලේඛකයා, සෝවියට් දේශය බිඳ වැටීමෙන් පසු පවා, රුසියානු සාහිත්ය සහ සමාජ සේවා ක්ෂේත්රය තුළ වඩාත් ඉහළින් කැපී පෙනෙන චරිතයක් ව ඉස්මතු වී සිටියි.
අනාථ දරුවන් වෙනුවෙන් ඔහු 1987දී ඇරඹූ ‘ලෙනින් ළමා අරමුදල’ 1991දී ‘රුසියානු ළමා අරමුදල’ බවට පත් වෙමින් රුසියානු භූමිය පුරා, අනාථ භාවයට පත් වන දරුවන්ට රැකවරණය දෙමින් කටයුතු කරයි. එහි අදට ද නියමුවා වී කටයුතු කරන්නේ ඇල්බට් ලිහනෝව් නම් ඒ දයා ගුණ සපිරි මිනිසා ය.

ඔහුගේ නිර්මාණකරණයේ විශිෂ්ට ම යුගය 1967-1976 අතර දී බව කියැවේ. ‘මගේ ජනරාල්’, ‘හිරු මුවා කරන සෙවනැලි’, ‘සංගීත පාඩම්’, ‘වංගගිරිය’ වැනි කෘති ලියැවුණේ එම කාලය තුළ ය.
1976දී ඔහු ලෙනින් ත්යාගය ලැබී ය. එයින් පසු අද දක්වා ඔහු වෙත නොනැවතී ගඟක් සේ ගලා ආ දෙස්, විදෙස් සම්මාන සහ අගැයුම් පිළිබඳ පිටු ගණනක් පුරා සටහන් කළ හැකි තරම් ය. ඒ ගැනත්, ඔහුගේ ජීවිතය සහ සාහිත්ය පිළිබඳවත් වැඩි විස්තර ඔහු සම්බන්ධ වෙබ් අඩවිවලට පිවිසීමෙන් ඔබට දත හැකි ය. ඒවා මෙහි දැක්වීමට මුහුණු පොතෙන් ඉඩ නොලැබේ.

– මහින්ද සෙනරත් ගමගේ (fb)

Leave A Reply

Your email address will not be published.

twelve + 11 =