කියුබාවට අත නොතබනු! රටවල් රැසකින් ඉල්ලීම්

රට තුළ ඇති වී තිබෙන ආර්ථික අර්බුදයට විසඳුම් ලබා දෙන ලෙස ඉල්ලමින් කියුබාවේ ඇති වී තිබෙන උද්ඝෝෂණ පිළිබඳ විදෙස් මාධ්‍ය රැසක් මේ වන විට වාර්තා කරමින් සිටියි. ආහාර හිඟය, උද්ධමනය, කොවිඩ් මර්දනයට ප්‍රමාණවත් මැදිහත්වීමක් නොකිරීම උද්ඝෝෂකයන්ගේ ප්‍රධාන සටන් පාඨ අතර වන බව එම උද්ඝෝෂණවලට අදාළව නිකුත් වී ඇති ඡායාරූප සහ වීඩියෝ පට තුළින් දැක ගත හැකිය. “පැට්‍රියා වයි විඩා” (පිතෘ භූමිය සහ ජීවිතය) ගීතය ගයමින් උද්ඝෝෂකයන් විරෝධතා සඳහා එක් වී තිබිණි. මෙම ගීතය 1960 දශකයේ ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝගේ මූලිකත්වයෙන් ඇති කළ කියුබානු සමාජවාදී රජය පෙරළා දැමීමට දියත් කළ උද්ඝෝෂණවලදී ගායනා කළ ගීතයකි.

කියුබාවේ බටහිරින් පිහිටි සැන් ඇන්ටෝනියෝ ඩි ලොස් බැනෝස් සහ නැගෙනහිර පැල්මා සෝරියානෝ යන නගර දෙකෙහි මෙම විරෝධතා ඇති වී තිබෙන බව කියුබාවේ ග්‍රැන්මා වෙබ් අඩවිය ද වාර්තා කර තිබේ.

1962 සිට කියුබාවට එරෙහිව සම්බාධක නීති 190ක් පැනවූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මෙම නව මෙහෙයුමට එරෙහිව රුසියාව වහා ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ එය පිළිකුලින් හෙළාදකිමිනි. මේ අතර අතර කියුබානු ජනතාවට ආධාර එවන ලෙස ලොව පුරා ජනතාවගෙන් මෙක්සිකෝව, ආර්ජන්ටිනාව හා වෙනිසුවෙලාව ඉල්ලා සිටියේය.

කෙසේ වෙතත් පසුගිය වසර තිහක කාලය තුළ කියුබාවට මුහුණ දීමට සිදු වූ දැවැන්තම ආර්ථික අර්බුදයට මේ වන විට කියුබාව මුහුණ දෙමින් සිටියි. කියුබාවට දිගින් දිගටම පනවා තිබෙන ආර්ථික සම්බාධක වලට අමතරව මෑතකදී අලුතින් පනවනු ලැබූ සම්බාධක ද මේ ආර්ථික අර්බුදයට මූලික හේතු සාධක ය.

එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් පවතින තත්ත්වය භාවිත කරමින් කියුබානු රජය අපහසුතාවට පත් කිරීම සඳහා කුලී හේවායන් යොදා ගනිමින් මෙම විරෝධතා දියත් කරන බව කියුබානු ජනාධිපති  මිගුවෙල් දියස් කානෙල් (Miguel Díaz-Canel) චෝදනා කරයි. ආර්ථික අර්බුදයට හේතුවද එක්සත් ජනපදය විසින් සම්බාධක පැනවීම තුළින් නිර්මාණය කර, ඒ නිසා අපහසුතාවට පත් වන ජනතාව උසිගන්වමින් තවත් දේශපාලන වාසි ලබා ගැනීමට ඔවුන් උත්සාහ දරන බව කියුබානු ජනාධිපතිවරයා වැඩිදුරටත් චෝදනා කරයි.

1962 සිට කියුබාවට එරෙහිව සම්බාධක නීති 190ක් පැනවූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මෙම නව මෙහෙයුමට එරෙහිව රුසියාව වහා ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ එය පිළිකුලින් හෙළාදකිමිනි. මේ අතර අතර කියුබානු ජනතාවට ආධාර එවන ලෙස ලොව පුරා ජනතාවගෙන් මෙක්සිකෝව, ආර්ජන්ටිනාව හා වෙනිසුවෙලාව ඉල්ලා සිටියේය.

1962 සිට රුසියාව සමග ඇතිවූ මිසයිල අර්බුදයට එකට එක කිරීමක් ලෙස එක්සත් ජනපදයේ කෙනඩි පාලනය විසින් පනවන ලද ආර්ථික සම්බාධක යම් ප්‍රමාණයකට හෝ ඔබාමා පාලනය විසින් ඉවත් කිරීම පිළිබඳව එවක කියුබානු රාජ තාන්ත්‍රිකයෙක් පැවසුවේ, එයින් ඉවත්වූයේ යැංකි තහංචිවලින් සියයට 15ක් පමණක් බවයි. ඉන්පසුව පැමිණි ට්‍රම්ප් පාලනය විසින් එම 15% ද ඉවත්කර දමා බලයෙන් ඉවත්වීමට සතියකට පෙර කියුබාව ත්‍රස්තවාදී රටක් ලෙස නම් කර තවත් සම්බාධක නීති 243ක් පනවනු ලැබුවේ කියුබානු ජනතාව කබලෙන් ළිපට ඇද දමමිනි.

ජෝ බයිඩන් තම මැතිවරණ වේදිකාවේදී ට්‍රම්ප් විසින් පනවන ලද සම්බාධක ඉවත් කිරීමට පොරොන්දු වුවද මෙම වසරේ ජුනි 23 එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මහා මණ්ඩල රැස්වීමේදී බයිඩන් පාලනය හා එක්සත් ජනපදයේ මැදපෙරදිග කොලනිය වන ඊශ්‍රාලය හා එක්ව මෙම ආර්ථික කොන්දේසි නැවත පැනවීමට තීරණය කිරීම අනෙකුත් බහුතරයක් සාමාජික රටවල් ඒකමතිකව හෙළාදකින ලදී. විශේෂයෙන් කොරෝනා වසංගතයට එරෙහිව යුරෝපයේ රටවලට පවා තම සෞඛ්‍ය කණ්ඩායම් යැවීම හේතුවෙන් ලෝකයේ රටවල් බහුතරයක සහාය ලබාගැනීමට පසුගිය කාලයේ කියුබාව සමත්වී තිබීම මෙම ජයග්‍රහණයට ඉවහල් විය.

කොරෝනා වසංගතයත් සමග කියුබාවේ ප්‍රධාන ආර්ථික සැපයුම වන සංචාරක කර්මාන්තය හා සීනි අපනයනය කඩාවැටීමෙන් එරට දළ ජාතික නිෂ්පාදනයෙන් 10%-20 (PIB) අහිමි වී ගොස් ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධාන (CEPAL) වාර්තාවකින්ද සනාථ කර ඇත. සංචාරකයන් නොපැමිණීම හේතුවෙන් හා විදේශගත ප්‍රජාවගේ ඩොලර් එවීම 50%කින් (බිලියන 6.6 සිට 2.9 දක්වා අඩුවී ඇත) බිඳවැටීමත් මත දැඩි ඩොලර් හිඟයක් රට පුරා පැවැතීම හේතුවෙන් රටේ ආනයන බිඳවැටීම නිසා ආහාර හිඟයකට එරට ජනතාව මුහුණ දී ඇත. තෙල් හිඟය, විදුලිය කපාහැරීම්, ආහාර හා තෙල් පෝලිම් මේ නිසා ඇති වී තිබේ. දේශීය වශයෙන් ආහාර නිෂ්පාදනය වෙනුවට 70ක අත්‍යවශ්‍ය ආහාර විදේශයෙන් ආනයනය කිරීමත් ඒ සඳහා ඩොලර් නොමැති වීමත් මෙයට ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස ආර්ථික විශේෂඥයෝ මේ අතර පෙන්වා දෙති. පසුගිය කාලයේ පේසෝ හා ඩොලරය එක් මුදල් ඒකකයක් බවට පත්කිරීම තවත් හේතුවක් වේ.

මෙම තත්ත්වයට විසඳුමක් ලෙස කියුබානු නව ජනාධිපතිවරයා නව ඩිජිටල් තාක්ෂණය ඔස්සේ ඉතා කඩිනම් කාර්මිකකරණයකට රට යොමු කිරීමට තීරණය කළද, එක්සත් ජනපද සම්බාධක හේතුවෙන් මූලික අමුද්‍රව්‍ය හිඟයක් රට පුරා පැවතීමත්, එහි ප්‍රතිඵල ළඟා කර ගැනීමට යම් කාලයක් ගතවීමත් මත තවමත් එම ක්‍රියාමාර්ග, පවතින ගැටලුවට විසඳුම් බවට පත් වී නොමැත.

එසේ දැඩි සම්බාධක සහ ආර්ථික දුෂ්කරතා මධ්‍යයේ වුවද කොරෝනා වසංගතයට මුහුණ දීම සඳහා වැක්සීන වර්ග තුනක් හඳුන්වා දීමට කියුබාව සමත් වී ඇත. ආර්ජන්ටිනාවෙන් සිරිංජ 3,80,000ක් සපයා දීමෙන් පසුව මේ වසර අවසාන වන විට සමස්ත ජනගහනයෙන් 70%කට එන්නත්කරණය කරනු ඇත. එන්නත් මිලියන 100ක් නිෂ්පාදනය කරමින් නව ආර්ථික ව්‍යාපෘතියක් ලෙස “සංචාරය හා එන්නත් කරණය” යනුවෙන් නව ක්‍රියාදාමයක් ලොවට හඳුන්වා දී ඇත. එහිදී අබ්දලා (Abdala) එන්නත 92,28%ක කාර්යක්ෂමතාවයක් ඇති බවට ප්‍රචාරයක් සිදුකරනු ලබයි. මෙම සියලු ආර්ථික හා සෞඛ්‍ය කේෂ්ත්‍ර තුළ ඇතිවූ සාර්ථකත්වයන් කරළියට එන අවස්ථාවක කඩිමුඩියේ රට පුරා පෙළපාළි ඇතිවීම බරපතළ සැකයක් උපදින කාරණයක් බව බාහිර නිරීක්ෂකයන්ගේ මතයයි.

ඒ අනුව මෙම ඉරිදා දිනයේ කියුබාවේ ස්ථාන රාශියක හදිසි උද්ඝෝෂණ ඇති වූයේ කියුබානු රජය පෙරළීමේ සටන් පාඨ කියමිනි. ඒ අතරම ඇමෙරිකානු උප රාජ්‍ය ලේකම් ජේක් සුලිවන් (Jake Sullivan)  පැවසුවේ කියුබානු විරෝධතාකරුවන්ට තම සහයෝගය ලබාදෙන බවත්, රජය හිංසාකාරී ප්‍රතික්‍රියා ඇති කළහොත් එයට එරෙහිව ප්‍රතිචාර දක්වන බවත් ය. ඒ හා සමාන නිවේදනයක් නිකුත් කළ යුරෝපා සංගමයේ විදේශ ඇමති ජෝසප් බොරෙල් (Josep Borrel) පැවසුවේ, කියුබානු රජය පාරට බැස්ස ජනතාවගේ හඬට කන්දිය යුතු බවයි. යුරෝපා ජනතාව සටන් කර දිනාගත් කම්කරු අයිතිවාසිකම් ලිබරල් මූල්‍ය වෙ‍ෙළඳපොළ වෙනුවෙන් පසුගිය වසර 20 පුරා කප්පාදු කිරීමට එරෙහිව පාරට බැස්ස එම ජනතාවට පොලිසිය දමා පහර දුන්නේද මොවුන්මය. එහිදී වීදි සටන් ලෝකය පාලනය අවසන් කළ යුතු බව පැවසූ මෙම මහත්වරුන්, කියුබාවේ වීදියේ හඬට සවන් දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටීම විහිළුවක් බව වාම බුද්ධිමත්තු පෙන්වා දෙති.

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සියලු ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් උල්ලංඝනය කරමින් සිදු කළ ප්‍රතිචාරයට පළමුව ප්‍රතිචාර දැක්වූ රුසියානු විදේශ ඇමති සෙර්ගෙයි ලැව්රොව් (Sergueï Lavrov), ‘‘ස්වෛරී රාජ්‍යයක අභ්‍යන්තර කටයුතුවලට ඇඟිලි ගැසීම හා රටේ අස්ථාවරත්වය ඇතිකිරීමට උත්සාහ කිරීම අප පිළිකුලෙන් යුතුව හෙළාදකිනවා. කියුබාවේ හා ඒ අවට සිදුවන ක්‍රියාවන් පිළිබඳව අප දැඩි අවධානයක් යොමු කර තිබෙනවා” යයි පැවසුවේය. ඒ අතර මෙක්සිකානු හා ආර්ජන්ටිනා රජයන් කියුබාවට එරෙහිව සිදුවන සියලුම විදේශීය අතපෙවීම් හෙළාදකින බවත්, කියුබාවට එරෙහිව පනවා ඇති සියලු සම්බාධක වහා ඉවත්කරන ලෙසත්, කියුබාවේ ජනතාවට වහා අවශ්‍ය අත්‍යවශ්‍ය ආහාර, ඖෂධ හා අනෙකුත් භාණ්ඩ යැවීමට පියවර ගන්නා ලෙස ලොව පුරා ප්‍රගතිශීලි ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටී.

මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ ජාතිය ඇමතූ කියුබානු ජනාධිපති මිගුවෙල් දියස් කානෙල්, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබමින් සටනට බැස ඇති කුලී සොල්දාදුවන්ට එරෙහිව රට පුරා සටනට අවතීර්ණ වන ලෙස සියලු කොමියුනිස්ට්වාදීන්ගෙන් හා විප්ලවවාදීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින බවත් සමාජවාදය වෙනුවෙන් අන්තිම ලේ බින්දුව දක්වා සටන් කරන බවත් ප්‍රකාශ කර සිටියේය●

දුෂ්‍යන්ත ඉරුගල්බණ්ඩාර

 

 

Leave A Reply

Your email address will not be published.

three × 4 =