මිහිතලයේ අසරණයෝ !

The sad tale of Mathare Valley Slums

කෙන්යාවේ වර්ග සැතපුම් 3 ක් ඇතුලත බිම්කඩෙක පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට උපදින, ජීවත්වෙන සහ මියයන ලක්ෂ 60 ක ඡනගහනයක් ගැනය මේ කෙටි සටහන
එය සියලු ලෝකවාසීන් හදුන්වන්නේ ‘‘ මතාරේ මුඩුක්කුව ‘‘ නැමති ප්‍රියනොවු වචන දෙකකිනි. පිහිටියේ කෙන්යාවේ අගනුවර නයිරෝබිවලට කිලෝ මීටර් 5 ක් ඈතිනි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ ජනගහන වැඩ සටහනට අනුව 2021 ජනවාරි වල මතාරේ නැමති බිම්කඩෙි ජීවත්වන ලක්ෂ 60 ක මිනිසුන් අතුරින් සෑම වැඩිහිටියන් තිදෙනාගෙන් එක් අයෙකු එච්.අයි.වී. වැළදී ඇත. රෝගය වැළදුනු පසු එකී පුද්ගලයෙකුගේ සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු පහක් හෝ ඊට අඩුය. එබැවින් මතාරේ දරුවන්ගෙන් සියයට 40 කට මව හෝ පියා නොමැත.
බොහෝ දෙමව්පියන් ඒඩ්ස් රෝගයෙන් මිය යන අතර තම දරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට ඔවුනට අවස්ථාවක් නොමැත. බාල වයස්කාර ගෘහ මූලිකයන් බිහිවන්නේ මෙතනැදීය. දෙමව්පියන් දෙදෙනාම ඒඩ්ස් රෝගයෙන් මියගොස් ඇති හෙයින්, වයස අවුරුදු 8 ක් හෝ 9 ක් තරම් කුඩා දරුවෙකු හෝ යෞවනයෙකු බාල සහෝදර සහෝදරියන් රැකබලා ගැනීම සඳහා ඉතිරිව ඇති අවස්ථාව මෙයයි. බොහෝ ජාත්‍යන්තර සංවිධාන මෙම අනාථ දරුවන් හැකි තරම් ප්‍රමාණයක් රැකබලා ගැනීමට උත්සාහ කළද ඔවුන්ගේ සම්පත් සීමිතය.
ආහාර සෙවීම දරුවන් රැක බලාගැනීම නොදරු දෑත්වලට පැටවුනු පසු ඔවුහු කෙලෙස අධ්‍යාපනයක් ලබන්නද ? එහෙයින් ඔවුනට අධ්‍යාපනය අහිමිය.
ඉතිරිව ඇති දරුවන්ද නිරන්තරයෙන් අතීසාරය, මන්දපෝෂණය, මැලේරියාව, ටයිපොයිඩ්, කොලරාව, ආසාදන, ටෙටනස් සහ පෝලියෝ වලින් පෙලෙති.
ඔවුහු අවාසනාවන්රත ලෙස රෝගීවම දිවිගෙවත් මක්නිසාද රජයේ මෙන්ම පුද්ගලික අංශයේද ඖෂධ මිල ගනන් ඔවුනට දැරිය නොහැකිය.
ඛෙිදවාචකය නම් මේ සියලු දරුවන් අධ්‍යාපනයක් නොමැති කමින් බොහෝ විට අපරාධ, ගණිකා වෘත්තිය, හෝ මත්ද්‍රව්‍ය සහිත අනාගතයක් වෙත යොමුවෙති
මතාරේ ජනතාව ජීවත් වන්නේ පැරණි ටින් තහඩු හා මඩ වලින් සාදන ලද අඩි 6 x 8 අඩි පැල්පත් වලය. ඇඳන් නැත, විදුලිය නැත, ජලය නැත. පැල්පත් වල අපිරිසිදු බිම්වල කාඩ්බෝඩ් කැබලි මත මිනිසුන් නිදා ගනී. පුද්ගලයන් 100 දෙනෙකුට යාන්තමට එක් පොදු වැසිකිළියක් ඇති අතර ඒවා භාවිතා කිරීම සඳහා අයිතිකරුවාට මුදල් ගෙවිය යුතුය. ගෙවීමට නොහැකි අය පැල්පත් අතර ඇති මංතීරු සහ වළවල් භාවිතා කළ යුතුය. එසේත් නැතිනම් ඔවුහු “පියාඹන වැසිකිළි” භාවිතා කරති. පියාඹන වැසිකිලි යනු නිවැසියන් රාත්‍රියේ ප්ලාස්ටික් බෑගයකට මළපහ කර පසුව ඒවා නයිරෝබි ගඟට නිවෙස්වල වහලවල් වලට උඩින් විසි කරනු ලැබේ. එම ගංගාවම නිවැසියන්ගේ ජල සැපයුමේ ප්‍රභවයයි.
අන්ධකාරය වැටෙත්ම, මුඩුක්කු වාසීන්ට කෝපයට පත් ත්‍රස්ත කල්ලිවල දයාවෙන් ඉතිරි වේ. රාත්‍රියේ හෝ පාන්දර යාමයේ ඇවිදීම විශාල අවදානමකි. ආයුධ සන්නද්ධ කොල්ලකරුවන් තමාට පහර දෙන්නේ කවදාදැයි කිසිවෙකුට කිව නොහැකි බැවින් ගෘහස්ථව සිටීම පවා අනාරක්ෂිත ය. ලක්ෂ 60 ජනගහනයක් වෙසෙන බිමිකඩේ අවම වශයෙන් පොලිස් මුර පොලක් හෝ නොමැත.
බොහෝ විට ආහාර මිලදී ගැනීමට මුදල් ඉල්ලා ඇවිදින දරුවන් එහි සාමාන්‍ය දෙයකි. ළමයින් මුහුණ දෙන කටුක යථාර්ථය කොතරම්ද යත් සෑම කුටුම්භයක්ම පාහේ දිනකට ඩොලරයකට වඩා අඩු මුදලකින් දිවි ගෙවති. තරුණ ගැහැනු ළමයින් මුදු මොළොක් වයසේදී ගණිකා වෘත්තියේ යෙදෙන අතර මුල් ගැබ් ගැනීම්, ගබ්සාවන් කෙළවර වේ. පිරිමි ළමයින් අනෙක් අතට මත්ද්‍රව්‍යවලට ඇබ්බැහි වී අවසානයේදී ත්‍රස්ත කල්ලිවලට සම්බන්ධ වෙති.
1975 දී ඔහුගේ වේදනාකාරී ඝාතනයට පෙර, අභාවප්‍රාප්ත හිටපු අගමැති වූ ජොෂියා මුවන්ගි කාරුකි කෙන්යාව කෝටිපතියන් දස දෙනෙකු සහ යාචකයන් මිලියන දහයක් සිටින රටක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියේ විලාප තැබීය. ඡෝශියා මුවන්ගී ගේ විලාපයෙන් දශක හතරකට පසු, කෙන්යාව ඇත්ත වශයෙන්ම, බිලියනපතියන් කිහිප දෙනෙකුගේ සහ මිලියන දහයකට අධික යාචකයින්ගේ අමිහිරි රටක් බවට පරිණාමය වී තිබේ.

-උපාලි ජයසිංහ 

Leave A Reply

Your email address will not be published.